شاید تصوّر کنیم که هوشیاری مثل یک لامپ، یا خاموش است یا روشن. ما یا بیداریم، و یا خوابیده ایم. وقتی هم که خوابیم، یا رویا می بینیم یا نمی بینیم.

ولی بررسی های مغز، انواع دیگری از هوشیاری را نشان می دهند. مثل راه رفتن در خواب که از هر بیست فرد بالغ یک نفر به آن مبتلاست. به گفتۀ دانشمندان، هنگام راه رفتن در خواب، مغز دقیقاً در وضعیتی نیمه بیدار و نیمه خواب است. پژوهشگران فردی را که هنگام خواب راه می رفت به یک اسکنر مغز هدایت کردند و متوجه شدند در حالی که کورتکس مغز (1) - بخشی از مغز مربوط به اعمال آگاهانه و هوشیاری - غیر فعّال بود، دیگر نواحی مغز شامل نواحی مربوط به احساسات فعّال بودند.

بررسی های مشابه ممکن است وضعیت های ناشناختۀ دیگری از هوشیاری را توضیح دهند. هنگام دیدن رویا (که به آن خوابِ REM نیز می گویند (2)) به علت پیام هایی که توسط نواحی از بصل النخاع به نام پونز (3) به ماهیچه ها ارسال می شوند، بدن بی حرکت می ماند، از این رو افرادی که مشکلاتی مربوط به خوابِ REM  دارند، این خود بازداری را از دست داده و در عمل رویا های خود را نشان می دهند. در وضعیتی متقابل هم، که به فلج خواب (4) معروف است، از خواب بیدار می شویم ولی قادر به حرکت نیستیم.

شاید هنوز هم نقاطی ناشناخته در مرز بین هوشیاری و بیهوشی باشند. در بررسی دیگری که توسط دانشمندان دانشگاه کمبریج انجام شد، آنها کشف کردند که می توان با فردی در وضعیت نباتی (5) - وضعیتی که در آن بیمار دارای حس کامل و توانایی تنفس بدون کمک است ولی به طور کامل از وقایع اطراف خود ناآگاه است - ارتباط برقرار کرد. با خواباندن او در اسکنر مغز، از او خواستند تا بازی تنیس و گردش در اطراف خانه اش را تصور کند و توانستند از او جواب های بله یا خیر دریافت کنند. در حال حاضر اینگونه بیماران بیهوش خوانده می شوند، ولی اگر بتوانند سوالات را متوجه شوند و ارتباط برقرار کنند، شاید بتوانند در مورد درمان خود - و یا ادامۀ آن، اظهار عقیده کنند.

ما هنوز نمی دانیم چند نوع هوشیاری وجود دارد، ولی طبیعت هوشیاری بیشتر شبیه به یک نربان است تا یک لامپ.

از مقالۀ Picking our brains: How many ways can we be conscious?

(1) کورتکس چیست؟

(2) Rapid Eye Movement - زمانی از خواب که فرد رویا می بیند و چشم ها سریع حرکت می کنند.

(3) Pons blocks

(4) Sleep Paralysis

(5) Vegetative state