چند روز پیش مکالمه ی زیر رو به حساب ترجمه ناپذیر بودن در وبلاگ خودم گذاشتم:

- Where're you from?

- Whence I come, we don't end our sentences with prepositions.

- Well, then, where're you from, bitch?

حالا اگر از روساخت این جمله یک ترجمه به دست بیاریم مکالمۀ زیر میشه:

- اهل کجایی؟

- اهل هرجا که باشم، ما جمله های خود را با حرف اضافه تمام نمی کنیم.

- خب، پس اهل کجایی ...؟

مشکل ترجمه ناپذیر بودن این مکالمه هم در جمله ی دوم بود که داشت یک اصل در دستور زبان مکتوب و اصولی (Prescriptive Grammar) زبان انگلیسی رو توضیح می داد که "جملات را نباید با حرف اضافه تمام کرد"، چیزی که در ترجمه میشه گقت محال هست که به فارسی منتقل کرد مگه اینکه توضیحات اضافه ای داد. اما طبق دستور زبان توصیفی (Descriptive Grammar) این جمله ها درست هستن و آموزشگاه های زبان ما هم از همین قاعده استفاده می کنن.

اما اصل این مکالمه یک نکته ی دیگری هم داشت که من حذفش کرده بودم و اصل این مکالمه اینطور بود:

- Where're you from?

- From whence I come, we don't end our sentences with prepositions.

- Well, then, where're you from, bitch?

گوینده ی جمله برای تظاهر به اینکه داره دستور اصولی رو رعایت می کنه حرف اضافه ی from رو اول جمله میاره و کلمه ی عهد بوقی whence رو هم که به معنی from where هست و در انگلیسی امروز کاربردی نداره برای اظهار فضل به جای where استفاده می کنه، به عبارت دیگه خواست یک چیزی رو درست کنه اما گند زده! به این خیلی سعی در استفاده ی درست از دستور زبان یا حتی تلفظ کلمات که باعث ایجاد مشکلات دیگه ای میشه در انگلیسی Hypercorrection میگن.

در فارسی گشتم اما چیز مشابهی پیدا نکردم ولی بازم می گردم شاید به جایی رسیدم. البته خوب اگه نگاه کنبد کلی Hypercorrection در جمله های من پیدا میشه!

اطلاعات بیشتر در ویکیپدیا